آن را پوشيده و در چهار گوشه چهار مربع كوچكتر كه عرض و طول هريك از آنها نصف عرض و طول تمام تالار است ، ايجاد كرده باشند . يكى از مربعها را براى بساط محكمه و سه‌تاى ديگر را براى تماشاچيها فرض كنيد و مربعى را كه بمحكمه تخصيص دارد ، به قدر شصت هفتاد سانتيمتر گودتر از سه مربع ديگر كه تا حدى بر آن محيط و جاى تماشاچيهاست تصور نمائيد . نميدانم اين تالار را مخصوصا براى محكمه ساخته‌اند ، يا اصلا براى كار ديگرى ساخته شده و بعد براى محكمه متناسبش كرده‌اند . درهرحال ، براى جايگاه محكمه كه همهء تماشاچيها تمام جريان محاكمه را ببينند و بشنوند و بالمره خارج از ميز و بساط محكمه باشند ، عملىتر از اين نميتوان بنائى فكر كرد . در جايگاه تماشاچيها ، حصيرهائى افتاده و چهارپايه‌هاى مستطيلى گذاشته‌اند . چهارپايه‌ها نظم و قرينه‌اى ندارد و حتى بعضى بخصوص آنها را كه در مربع گوشه‌بگوشهء مربع محكمه است ، مورب هم گذاشته‌اند ؛ يا تماشاچيها ، براى اينكه از حايل بودن ستون وسط احتراز جسته باشند تا بهتر گود را تماشا كنند ، آنها را مورب كرده‌اند . فراشخلوتى ( هويسيه « 1 » ) هم كه تماشاچيها را منظم كند من نديدم . زيرا تماشاچيها بىسر و صدا نشسته بودند يا برميخاستند و ميرفتند و پاى آنها هم باوجود حصير كلفتى كه زير قدمها داشتند ، سروصدائى راه نميانداخت . قاضى با كلاه‌گيسى و جبهء ابريشمى مشكى ، زير نيم طاق چوبى منبت‌كارى كه مثل سايبان يا نيم چتر بفاصلهء يكى دو ذرع در بالاى سر داشت ، بر روى صندلى جلوس كرده بود . دو نفر معاون قاضى ( آسسور « 2 » ) طرفين او ، ولى با قدرى فاصله و انخفاض و بدون سايبان و نيم چتر بالاى سر و با لباس عادى مشكى بر صندلى نشسته بودند . البته اين سه جايگاه بر يكى از دو ديوار مربع اصلى تكيه داشت كه تماشاچيها از همه طرف با ميز محكمه مواجه باشند . سمت راست قاضيها ، درست در گوشهء دو ضلع ديوار اصلى ، تريبون يا محل نطق بود كه اگر وكلاى مدافع يا مدعى العموم ديوان جنائى خواسته باشد خودنمائى و نطق مفصلى بنمايند ، براى هنرنمائى خود جائى داشته باشند . ضلع ديگر اين مربع فرعى كه باز هم تكيه به ديوار مربع اصلى داشت ، جايگاه هيئت منصفه بود كه در دو رديف و دو طبقه ، منتهى رديف جايگاههاى متصل به ديوار بلندتر و رديف دوم پائينتر ، ساخته شده بود . روبروى ميز رئيس ، جايگاه متهم بود و اين جايگاه با جايگاه مدعى العموم و وكلاى عمومى و وكيل متهم و وكيل مدعى خصوصى فرقى نداشت و متهم ميان چند نفر جبه‌پوش و مثل آنها بر چهارپايهء مربع كوچكى جلوس كرده بود . جلو قاضى ميزى بود ، زنگ براى جلوگيرى از درازنفسى و تجاوز اصحاب دعوى از حدود و چند جلد كتاب كه البته مجموعهء قوانين بود و قلم و دوات و چند صفحه كاغذنشاندار براى موقع انشاء حكم و لوازم ديگر چيزنويسى ، بدون هيچ تنظيم و قرينه بلكه با بىاعتنائى بظاهرسازى ، روى اين ميز گذاشته شده يا بكلمهء مناسبتر ريخته بود .

--> ( 1 ) - Huissier ( 2 ) - Assesseur